🦪 Dövize Endeksli Kredi Muhasebe Kaydı

Buuzun sayılabilecek girişi, döviz cinsinden veya dövize endeksli “menkul” satışlarında döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak belirlenen bedelin Türk Lirası (TL) cinsinden Yayn No: 325 İstanbul, 2018 Prof. Dr. Cemal İbiş Prof. Dr. Özgür Çatıkkaş Dr. Öğr. Üyesi Neşe Çoban Çelikdemir Banka Muhasebesi İlkeler ve Uygulamalar MADDE 7 – (1) Yapısal pozisyon içinde tasnif edilecek varlıklar, bankaların muhasebe sistemlerinde tekdüzeni uygulamaya yönelik Kurulca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde elde tutma süreleri de dikkate alınarak ilgili yardımcı hesaplar altında izlenirler ve borçlanmayı temsil eden döviz veya dövize endeksli varlıklar Dövize endeksli mevduat hesabında; banka tarafından 3 ay, 6 ay veya 1 yıl vadeli Türk Lirası mevduat veya katılım hesabı açıldıktan itibaren vade sonunda Türk Lirası mevduat veya katılım hesabı sahibine ana para ile faizini veya kar payı banka tarafından ödenir, vade sonu döviz kurunun dönüşüm kurundan yüksek olması dövizeendeksli kredi: 341: Ticaret/Ekonomi: treasury currency i. abd hazinesi'nin doğrudan sorumlu olduğu altın paralar veya altın sertifikaları dışındaki paralar: 342: Ticaret/Ekonomi: central bank digital currency (cbdc) i. merkez bankası dijital para birimi: 343: Ticaret/Ekonomi: managed currency i. emuhasebe ilginizi çekiyor mu? Sizinde böyle bir e-muhasebe web sitesine mi ihtiyanız var ? e-muhasebe sayesinde ofisiniz cebinizde olacak ayrıca tüm mükellef ve firmalarınız evrak belgelerine anında erişebilecek. Lütfen aşağıdaki seçenekleri kullanarak bizimle iletişime geçin. Biz Sizi. Arayalım. +90 (216) 553 67 03. Hemen Faiz ve komisyonların kontrolü ve kaydı yapılır. • Mutabakat sağlanmasının dışında en önemli envanter işlemi bu kredilerin dönem sonuna kadar işlemiş olan faizlerinin muhasebeleştirilmesidir. Örnek: İşletme, 01.09.201. tarihinde, İş Bankasından 6 ay vadeli, yıllık %30 faiz oranlı 20.000 TL değerinde kredi almıştır. wj41d. Dövize endeksli kredi, firmaların kullanacağı krediyi dövize endeksleyerek kullandırılan kredi tipidir. Yüksek miktarda döviz geliri olan firmalar dövize endeksli kredi alarak yüksek faiz yükünden kurtulurlar. Borcunuz döviz cininden olmakla beraber, ödemeleriniz döviz ile veya TL ile yapmanıza olanak sağlanır. Döviz ile ödeme yapmak için ihracat yapıyor olmanız gerekmektedir. Firma olarak eğer döviz kurunun yükseleceğini düşünmüyorsanız, döviz endesli kredi kullanmanız çok daha mantıklı bir hareket olacaktır. Döviz kredisi kullanmak için ihracat yaptığınıza dair taahhüdname gereklidir. Dövize endeksli kredilerde kur riski bulunmaktadır. Örneğin 100 bin dolarlık bir kredi aldınız diyelim. Bu kredinin TL borcu 600 bin TL olsun, siz bu borcun yarısını ödediniz 300 bin TL borcunuz kaldı. Dolar 6,00’dan 12,00’a yükselirse ödediğiniz 300 bin TL boşa gidecek yeniden 600 bin TL ödemeniz gerekecektir. Döviz kredilerinin aylık taksitleri ödenirken kur farkı alınmaktadır. Örneğin bu ay ödemeniz gereken taksit tutarı 1,000 dolar idi ve siz de 6,000 TL ödeme yaptınız bir sonraki ay 1,000 dolar 6,500 TL ediyorsa 500 TL kur farkı ödersiniz. Yani sürekli olarak 6,000 TL taksit ödeme gibi bir olay yoktur. Ayrıca tüm bunlara ek olarak bir de faiz ödemesi yaparsınız yani ana para ödemeniz aylık 900 dolar ise 100 dolar da faiz ödersiniz. Tabi bu bankaya göre değişkenlik gösterir. Tavsiye olarak kesinlikle kurun yükseleceğinin beklendiği bir dönemde döviz kredisi kullanmayın. Döviz çok fazla yükseldi ise, işte o zaman döviz kredisi almak çok daha mantıklı bir hareket olacaktır. Bankalar Yabancı Para Kredilerine Ne Kadar Faiz Uyguluyor ? Döviz endeksli kredi için uygulanan faiz oranları bankadan bankaya göre değişebilmektedir. Hatta kredi notunuz çok iyiyse kısa vadeli bir krediden faiz dahi almayabilirler. Ancak genel olarak uygulanan faiz oranları kredi notuna göre %3 ile %15 arasında değişmektedir. Belirtilen oranlar yıllık faiz oranlarıdır. Kimler Dövize Endeksli Kredi Almalıdır ? Dövize endeksli kredinin uygun olduğu firmalar, gelirlerinin %50’den fazlasının döviz bazlı olduğu firmalardır. Yani sadece ihracat yapan firmalar döviz endeksli kredi alabilir. Dövize Endeksli Kredinin Avantajları Bildiğiniz üzere son bir yıldır döviz kurunda ciddi bir hareketlilik olmadı. Geçen sene bugün döviz kredisi alan biri %6 faizle krediyi aldığını varsayacak olursak, döviz bazında da TL bazında da %6 faiz ödemiş oldu. Krediyi TL bazlı alsa idi, muhtemelen en az %30 faiz antalya genç escort ödeyecekti. Dövizin yıl içerisindeki gidişatını tahmin edebiliyorsanız döviz kredisi düşük faizli kredi imkanı sunar. Dövize Endeksli Kredi Dezavantajları ? Dövize endeksli kredilerin en büyük dezavantajı kur farkıdır. Yine örnekler üzerinden gidecek olursak, 2018 yılıının başında 10 bin dolar kredi alan bir firma, yıl sonu %8 ortalama faiz ile, 10,800 dolar ödeme yaptı. Buraya kadar herhangi bir sorun adana genç escort yok gibi gözükse de 10 bin dolarlık kredi aldığında kur 3,70’di. Yani bu firma 37 bin TL kredi almış oldu, ancak bir yılda neredeyse iki katına yaklaşık 65 bin TL olarak kredi borcunu geri ödemek zorunda kaldı ve muhtemelen çektiği kredi nedeniyle çok zarar etti. Bu sadece basit ve küçük bir örnekti, 1 milyon dolar kredi çeken bir firmanın bursa genç escort zararının 3 milyon TL’den fazla olduğunu unutmayalım. Yurt içi ve yurt dışı alıcılara yapılan mal ve hizmet satışları karşılığında yabancı para birimi üzerinden alınan senetler “121. Alacak Senetleri Hesabı”na alt hesapları ile birlikte borç yazılır. Yabancı Para Alacak Senedi alındığında alış tarihindeki Merkez Bankası efektif döviz alış kuru ile TL karşılığındaki değeri borç kaydedilir. Senet tahsil edildiğinde veya gerçek ve tüzel kişiye devir edildiğinde işlem günkü döviz kuru esas alınır. Yabancı Para Alacak Senetlerinin tahsil edilmesi, elden çıkarılması, devir edilmesi ve dönem sonunda değerlemesi ile ilgili kur farkları Alınan Çekler hesabında olduğu gibi kaydedilir. 321 Borç Senetleri 321. BORÇ SENETLERİ HESABI TL Borç Senetleri Yabancı Para Borç Senetleri Dolar Cinsinden Borç Senetleri X - İtalyan Firması Senetleri Euro Cinsinden Borç Senetleri Yabancı Paralı Borç Senetleri genelde, kabul kredili ödeme şekline göre ithalat yapıldığında kullanılan hesaptır. Yurt dışı satıcının düzenlediği poliçe, yurt içi alıcı tarafından kabul edildiğinde "321. Borç Senetleri Hesabı"na döviz cinsinden alt hesabı ile birlikte alacak kaydedilir. Borç senedi tutarı ithalat gümrük beyannamesinin tescil edildiği tarihteki Merkez Bankası alış kuru esas alınarak, alacak yazılır. Borç senetlerinin ödenmesi aşamasında, senet bedelinin banka hesaplarından transfer edildiği tarihteki döviz kuru ile senedin kayıtlı maliyet değeri kuru arasından oluşan kur farkları ithalat süreci içinde "159. Verilen Sipariş Avansları Hesabı"ndan izlenen kur farkları ithalata konu olan mal ve maddi duran varlığın maliyetine aktarılmış olur. Yatırımı ilgilendiren maddi duran varlık ithalatında ise kur farkları 259. Verilen Avanslar hesabında izlenir. 127. Diğer Ticari Alacaklar Hesabı 127. DİĞER TİCARİ ALACAKLAR HESABI Yurt İçi Diğer Alacaklar Yurt Dışı Diğer Alacaklar Yurt İçi Diğer Alacaklar – Dolar Yurt Dışı Protestolu Senetlerden Alacaklar İhracat ile ilgili olarak tahsil imkânı kalmayan ve mahkeme aşamasına kadar protesto işlemi başlatılan senetli alacaklar bu hesapta izlenir. Protesto sonucu mahkemeye intikal eden senetli alacaklar “128. Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı”na aktarılır. 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı 150. İLK MADDE VE MALZEME HESABI Yurt İçinden Satın Alınan İlk Madde Malzeme Yurt İçi Üretim Verilecek Yurt Dışı Üretime Verilecek Yurt Dışı Üretime Verilecek x. Malı İthâl Edilen Dahilde İşlem İle İthâl Edilen 150. İlk Madde ve Malzeme ithalatında bu hesapla ilgili ithalat girdileri önce “159. Verilen Sipariş Avansları Hesabı”nda toplanır. İthâlat süreci sona erdiğinde “159. Verilen Sipariş Avansları Hesabı”nda biriken ithalat girdileri tutarı “150. İlk Madde ve Malzeme Hesabı”na aktarılır. Dâhilde İşleme Rejimi kapsamında ithâl edilen stok hesabının tamamının ihracat ürünlerinin imalatında kullanılması gerekir. 151 Yarı Mamuller Üretim Hesabı 151. YARI MAMULLER – ÜRETİM Yurt İçi Mamul Üretiminde Verilecek Üretim Yurt Dışı Mamul Üretiminde Verilecek Üretim Yurt Dışı Üretime Verilecek xxx Parti Üretim Hariçte İşleme Verilen Üretim 151. YARI MAMULLERİ-ÜRETİM Yurt İçi Üretim – Mamulleri Yurt Dışı Satış Üretim – Mamulleri Yurt Dışı Satış Üretim – x Parti Mamulleri Yurt Dışı Satış Üretim – x Malı Yurt Dışı Konsinye Satışa Sevk Edilen Üretim - x Malı 151. Yarı Mamul – Üretim ithalatında bu hesapla ilgili ithalat girdileri önce “159. Verilen Sipariş Avansları Hesabı”nda toplanır. İthâlat süreci sona erdiğinde “159. Verilen Sipariş Avansları Hesabı”nda biriken ithalat girdi tutarı “ Mamul – Üretim Hesabı”na aktarılır. 153. Ticari Mallar Hesabı 153. TİCARİ MALLAR HESABI Yurt İçi Satın Alınan Ticari Mallar İhraç Kaydıyla Satın Alınan Ticari Mallar İhraç Kaydıyla Satın Alınan x Ticari Malları İthâl Edilen Ticari Mallar İhraç edilmek üzere yurt içinden alınan ve üzerinde herhangi bir işlem yapılmadan satılan ticari malların izlendiği stok hesabıdır. İhraç edilmek üzere yurt içinden satın alınan ticari mallar önce “153. Ticari Mallar Hesabı”na borç kaydedilir. Satın alma ve ihracat aşamasına kadar yapılan girdiler bu hesabın maliyetine borcuna ilave edilir. İhracat gerçekleştiğinde ihraç edilen ticari malın maliyeti, 621. Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabına aktarılır. 153. Ticari Mal ithalatında bu hesapla ilgili girdiler önce 159. Verilen Sipariş Avansları Hesabında toplanır. İthâlat süreci sona erdiğinde “159. Verilen Sipariş Avansları Hesabı”nda biriken ithalat girdi tutarı 153. Ticari Mallar hesabına aktarılır. sayfa 4 >>>> Dış ticaret muhasebesi 1 Arkadaşlar, Banka döviz hesabında 917 EURO döviz bulunmakta. döviz değerlemesi yapmıştım. di. TL ye çevirdiğimde; yapıyor. yani deki değeri, 917 EURO nun banka ekstresinde tarihinde bu sefer, bu 917 euronun tamamı döviz satış işlemi gerçekleşiyor. deki kur, 2,3402 ben ilk olarak deki değerini hesapladım, bir önceki yılın değeri ile şimdiki değeri mukayese ettiğimde geçmişe göre mi dikkate alıcam. TL 917 euro x 2,4438 917 euro x 2,3402 fark 95 TL ama bir önceki yılın değerine göre oluştu.. kafam karıştı, yaptığım doğru mu acaba.. bu şekilde yaptığımda deki değeri deki değerine eşit oluyor 2 Ynt Banka Ekstresindeki Döviz Satış Muhasebe kaydı tarihindeki kur ile değerleme de de dövizinizi satışından dolayı tl karşılığında 95 tl zarar hs atıp banka döviz hesabınızı kapatın. 3 Ynt Banka Ekstresindeki Döviz Satış Muhasebe kaydı çok teşekkürler, dediğiniz gibi yaptım. birde şöyle birşey var. bu döviz satışı mevduat hesabına gitmiş.. mevduat hesabına giden rakam deki rakam aradaki farkıda 656 yamı atacağım 4 Ynt Banka Ekstresindeki Döviz Satış Muhasebe kaydı 102 TL. hesaba TL Borç / 102 EUR hesaba TL Alacak kaydettiniz. 102 EUR hesap 2240,96 - 2110,84 = 130,12 TL borç kalanı verdi. Bankada da hiç eur'umuz kalmadığına göre 656 B 130,12 / 102 EUR A 130,12 şeklinde kayıt yapmamız gerekir. 5 Ynt Banka Ekstresindeki Döviz Satış Muhasebe kaydı bulent249 ' Alıntı 102 TL. hesaba TL Borç / 102 EUR hesaba TL Alacak kaydettiniz. 102 EUR hesap 2240,96 - 2110,84 = 130,12 TL borç kalanı verdi. Bankada da hiç eur'umuz kalmadığına göre 656 B 130,12 / 102 EUR A 130,12 şeklinde kayıt yapmamız gerekir. döviz satış işlemini bir an döviz yatırma çekme gibi düşünmüştüm.. ama dediğiniz gibi olacak çok teşekkür ederim.. 6 Ynt Banka Ekstresindeki Döviz Satış Muhasebe kaydı Kur farkı zararınız mevcut. 7 euro alısım tl bazında 1392 tl ben bunu dırek gelır olarak atabılırmıyım 102 borclu 646 kambıyo karları a 8 Arkadaşlar 2014 kayıtlarında EUR olarak açılan banka ekstresindeki rakamı TL ye çevirmeden EUR rakamıyla kayıtlara almışız. 2015 hesaplarında bunu farkettik. Ekstrede tek bir satır var ve döviz kuru vs. yazmıyor. Sadece hesap açılmış başka işlem olmamış. 2015 kayıtlarında nasıl düzeltme yapmam lazım? 9 Yardımlarınızı bekliyorum arkadaşlar. 10 Tarihli kurla değerleme yapıp, güncel duruma getireceksiniz. Doğal olarak lehte kur farkı oluşacaktır, bunu da kambiyo karı olarak kayıtlarınıza alacaksınız. 11 Bu dövizi sattığı zaman bir fark oluşacak o kambiyo karı tamam. Şu anda satmamış elinde duruyor yine de aradaki fark kambiyo karı mıdır? Fark 60 bin gibi bir rakam. 12 Bir kavram hatasını düzeltmek isterim; Kasanızdaki, bankanızdaki vs. fiili para döviz değil efektiftir. O yüzden değerleme yaparken efektif kuru baz almalısınız. Evet dönem sonlarında geçici v. dahil değerleme yapmalısınız. Henüz defteri yazdırmadığınız varsayımı ile 2015 yıl sonu kayıtlarında değerleme yapın. Son geçicide yanılma payı içinde kalırsanız düzeltme yapmanıza gerek yok değilse düzeltme verin. 13 Düzeltme için teşekkür ederim. 31 Aralıktaki efektif alış-satış hangisine bakacağım. Defter henüz yazılmadı tabii. Yıl sonu itibariyle bu durumu düzeltmek istiyorum. Aradaki farkı kar mı yazmam gerekiyor bunu soruyorum. 14 Düzeltme için teşekkür ederim. 31 Aralıktaki efektif alış-satış hangisine bakacağım. Defter henüz yazılmadı tabii. Yıl sonu itibariyle bu durumu düzeltmek istiyorum. Aradaki farkı kar mı yazmam gerekiyor bunu soruyorum. Kardeşim, değerleme yaptığında oluşan kur farkını 646 hesaba kaydedeceksiniz, dolayısıyla geliriniz artmış olacak. 15 Değerlemede hangi kuru alacağım konusunda da yardımcı olurmusunuz. 16 31/12 için maliye b. açıkladığı kurları kullanacaksınız. Yakın zamanda vuk tebliği olarak yayımlandı. 17 Merhabalar, .... Yatırım Menkul Değerler den döviz bozdurduk. eur gönderdik, o an ki piyasa kurundan 3,95 TL den TL olarak geri aldık. Bu işlemin kaydını nasıl yapacağız, Bu tür şirketleri banka gibi mi görmek gerek, hangi hesapta takip etmek gerek ? 18 Elinizde "DAB" döviz alım belgesi var ise bu belgeye göre kaydedebilirsiniz. 19 Arkadaşlar dövizi aldığı tarihte döviz alış kuruna, yıl sonunda da efektif alış kuruna mı bakıyoruz? Burada takıldım. 20 Arkadaşlar dövizi aldığı tarihte döviz alış kuruna, yıl sonunda da efektif alış kuruna mı bakıyoruz? Burada takıldım. Aslında bu konuda benim de kafam karışık. Kesin bir bilgide bulamadım ancak hep görürüm kurların yayınlandığını. Hatta Müşavirler odaları sene sonunda sitelerinde ''20.. YIL SONU İTİBARİYLE YABANCI PARA DEĞERLEME KURLARI'' şeklinde bu kurları yayınlarlar. Bir sitede şöyle bir ibare gördüm; ''Kasada mevcut yabancı paralar efektif alış kuru ile diğer yabancı paralı işlemler döviz alış kurları ile değerlenecektir.'' Sanırım efektif kurlar kasadaki mevcut nakit dövizler için geçerli. Son düzenleme 10 Ocak 2018 Döviz Üzerinden veya Dövize Endeksli Olarak Düzenlenen Faturalı Borç/Alacakların Değerlemesi ve KDV’nin Doğuşu Abdulvahap BULUT Yeminli Mali Müşavir [email protected] Global dünyamızda ticari işletmeler finansal yapılarını planlamak ve gelecekteki kur riskinden korunmak ve ödeme sıkıntısıyla karşılaşmamak amacıyla ticari faaliyetlerini döviz üzerinden veya dövize endeksli olarak yürütmektedirler. Böylece firmalar; vadeli ticari işlemlerinde döviz üzerinden borçlarını yine döviz kuruna bağlamış oldukları alacaklarıyla ödemeyi planlamak suretiyle, döviz kurlarında oluşan ters yönlü hareketler sonucu doğan kur risklerini tümden ortadan kaldıramasalar dahi hafifletebilmektedirler. Basit bir örnek verecek olursak; piyasada var olan bir malın ihracatçısı tarafından sabit bir fiyatla alınıp değişken bir fiyatla dünya pazarlarında satışa sunulduğu veya değişken fiyatla alınıp, sabit fiyatla satışının yapıldığı günümüzde; vadeli olarak alınan ve ihraç edilen malın alış maliyeti dövize endekslenmiş olması halinde ödeme vadesine kadar geçen süre zarfında kurlarda oluşacak ters yönlü değişimden ihracatçı fazla etkilenmeyecektir. Zira ihracatçı dövize endekslemiş olduğu borcunu, ihracat bedeliyle karşılayabilecektir. Aynı şekilde ihracatçıya malını vadeli olarak satan firma eğer bu malın girdi maliyetlerini aynı döviz kuru ile sabitlemişse, firmanın bu işlemden dolayı karlılığı etkilenmeyecektir. Bu yazımızda piyasa riski olarak adlandırılan döviz riskinden korunmak ve döviz pozisyonunu dengeli götürmek amacıyla alacak ve borçlarını döviz kuru üzerinden sabitleyen firmaların dövize bağladıkları faturalı ve faturasız alacak ve borçlarının değerleme işlemleri, yasal mevzuata fazla girilmeden yasa maddeleri ve tebliğ numaraları verilmek suretiyle açıklanacaktır. Dövize Bağlanan Faturalı/Futarsız alacak ve borçların değerleme işlemlerinde farklılık ve özellik arz eden hususlar aşağıda maddeler halinde belirtilecektir. 1-Değerleme İşlemi Yapılırken Esas Alınması Gereken Döviz Kuru VUK Tebliği Sıra No 130, 283, 380, GVK Tebliği Sıra No 217 Değerlemeden kasıt; kasa ve bankalarda mevcut yabancı paralar ile yabancı para cinsinden alacak ve borçların yasal defterlerdeki kayıtlı değerleri ile, Maliye Bakanlığınca veya Merkez Bankasınca belirlenen efektif alış kuru ve döviz alış kurları dikkate alınarak değerlerinin tespit edilmesi ve yasal defter kayıtlarımızın tespit edilen yeni kur değerleriyle denkleştirme işlemidir. Yapılacak değerleme işlemlerinde; Türkiye’de yabancı para borsası olmadığından, Maliye Bakanlığı’nın yayınladığı kurlar kullanılır. Maliye Bakanlığı döviz kurunu belirlemediği ilan etmediği sürece TC. Merkez Bankası’nın ilan etmiş olduğu döviz kurları değerleme işlemlerinde esas alınır. Döviz Kasa Hesabı için efektif alış, diğer tüm hesapların değerleme işlemleri için döviz alış kurları dikkate alınması gerekmektedir. Bankalar, bankerler ve sigorta şirketleri hariç Değerlemenin yapılacağı geçici vergi ve özel hesap dönemlerinde, Maliye Bakanlığı döviz kurunu belirlemediği ilan etmediği sürece TC. Merkez Bankası Döviz Alış Kuru Nakit mevcutların değerleme işlemlerinde efektif alış kuru üzerinden değerlemeler yürütülmelidir. Tahsilatın yapıldığı tarihte, fatura üzerinde tarafların belirlediği döviz kuru mevcut ise bu kur üzerinden değerleme yapılmalıdır. Eğer fatura üzerinde alıcı-satıcı tarafından kur belirlenmemiş ise tahsilatın yapıldığı güne ilişkin TC Merkez Bankası Döviz Alış Kuru değerleme işlemine esas alınmalıdır. Takvim yılı sonunda yapılacak kur değerlemelerinde esas alınacak kur Maliye Bakanlığı tarafından belirlenerek ilan edildiği için değerleme işlemlerinde ilan edilen bu kur üzerinden değerleme yapılmalıdır Hali hazır bu günkü durumda ülkemizde döviz kurları için borsa bulunmadığından takvim yılı sonunda hesap dönemi sonunda ise Maliye Bakanlığınca itibariyle ilan edilen döviz alış kurlarına göre değerlemelerin yapılması gerekir. 2- Faturalı İşlemlerden Kaynaklanan Borç-Alacakların Değerlemesi VUK Md. 280, 281, 285 KDVK KDV Tebliği Sıra No105 MSUGT-1, TMS-4, TMS-12 Dövizli borç ve alacaklarımız faturaya bağlanmış ise yani bir mal veya hizmet tesliminden doğmakta ise fatura tarihinden borç-alacağın tahsil edileceği tarihe kadar geçen süre içerisinde geçici vergi dönemlerinde ve hesap dönemi sonunda dövizli borç ve alacakların bakiye tutarlarının değerleme işlemleri yapılmalıdır. Yapılacak bu değerleme işlemi dövizli kayıtlarımızın karşılaştırılması sonucunda değerlenen mevcutlarımız, borç ve alacağımızın kayıtlarımızda yer alan kayıtlı değerleri değerlenen kura uygun hale getirilir. Yani bir taraftan mevcutlar, borç ve alacaklar belirlenen kur üzerinden yeni değerlerine eşitlenirken, diğer taraftan 646 veya 656 hesaba alacak ve borç kaydı yapılır. İhracat bedellerinden doğan kur farklarının muhasebeleştirilmesi özellik göstermektedir. Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği Sıra No1’e göre cari dönem içinde yer alan süreler içinde cari döneme ilişkin oluşan kambiyo karları “ Satışlar” hesabına alacak olarak alınmalıdır. Aleyhte oluşan ve satış hasılatını azaltıcı bir etkiye sahip olan kambiyo zararlarının da 612. Diğer İndirimler ana hesabı altında bir yardımcı hesap şeklinde muhasebeleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak MSUGT’ den farklı olarak TMS 4’te belirtilen kambiyo karlarının ve gerekse TMS 12’de belirtilen kambiyo kar ve zararlarının satış hasılatı ile ilişkilendirilmediği ve dolayısıyla TDHP ile TMS arasında uyumsuzluk olduğu görülmektedir. Yurtdışı satışlara ilişkin cari döneme ait lehte oluşan kur farkları 601 hesabın altında, ihracat mal bedellerinin tahsili aşamasında oluşan ve satış hasılatını azaltıcı etkiye sahip olan kambiyo zararlarının aleyhte oluşan kur farkları ise 612 hesabın altında aşağıdaki örnekteki şekilde kayıtlara alınabilir. YURTDIŞI SATIŞLAR HESABI Mal Satışları Hizmet Satışları Kambiyo Karları DİĞER İNDİRİMLER - Reklamasyon Giderleri Sevkiyat İndirimleri Kambiyo Zararları İhracatın gerçekleştiği cari dönemden sonra oluşan kur farkları ait oldukları 646 ve 656 hesaba aşağıdaki örneklerde olduğu gibi alınabilir. KARLARI Kasası Kambiyo Karları Tevdiat Hesabı Kambiyo Karları Çeklere Ait Kambiyo Karları Senetlere Ait Kambiyo Karları Dönemden Devreden İhracata İlişkin Kambiyo Karları ZARARLARI HESABI - Kasası Kambiyo Zararları Tevdiat Hesabı Kambiyo Zararları Çeklere Ait Kambiyo Zararları Senetlere Ait Kambiyo Zararları Dönemden Devreden İhracata ilişkin Kambiyo Zararları 3-Dövizli Emtia Alımlarından Doğan Kur Farkları ve KDV 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 238 nolu Genel Tebliği’nde emtianın satın alınıp, işletme stoklarına girdiği tarihe kadar oluşan kur farklarının emtianın maliyetine, malın stoklara intikal ettikten sonra doğacak kur farklarının ise gider yazılması veya malın maliyetine intikal ettirilmesi yönünden mükellefe seçimlik hakkı tanınmıştır. Bu itibarla dövizli faturalar karşılığında satın alınan emtiadan kaynaklanan dövizli borçların değerlemeleri sonucunda satıcı lehine oluşan kur farkı tutarında satıcının düzenlediği kur farkı faturasının kayıtlara alınmasında VUK 238 nolu Genel Tebliğinde yapılan açıklamalar göz önünde bulundurulmalı ve kur farkına ilişkin faturanın maliyet veya gider kaydı tebliğe uygun yapılmalıdır. Dövizli satışlarda mal işletme stoklarına girinceye kadar mal bedelinin tahsil edilmesi halinde alıcının lehine satıcının aleyhine kur farkı oluşması halinde alıcı kur farkı tutarında KDV dahil fatura düzenlemeli bu tutar kadar malın maliyetine ve 391 hesaba alacak, 320 hesaba borç yazmalıdır. Satıcı alıcının düzenlediği faturayı 612- DİĞER İNDİRİMLER, 191 hesaba borç ve 120 hesaba alacak yazmak suretiyle muhasebeleştirmelidir. Aksi halde 656 kur farkı zararı olarak kayıtlara alınması halinde alıcının kayıtlarıyla ters düşer. Emtia alımları karşılığında verilen ve alınan avanslar yabancı para cinsinden olan borç ve alacak hükmünde olduğundan, geçici vergi dönemlerinde ve hesap dönemi sonlarında Vergi Usul Kanununun 263’üncü maddesine göre borsa rayici ile, yabancı paranın borsada rayici yoksa, Maliye Bakanlığınca tespit edilen kur esas alınmak suretiyle değerlemeye tabi tutulması gerekir. Ancak yine uygulamada avanslara ilişkin kur farklarının dönem gelir tablosuyla ilişkilendirildiği görülmektedir. Avanslar gelecekte yapılacak olan mal veya hizmet teslimleri karşılığında peşin alınan veya verilen bedel mahiyetinde olduğundan, bu dövizli borç ve alacakların kur farklarının da ilişkili olduğu mal ve hizmetin kazancıyla ilişkilendirilmesi gerekmektedir. KDV Kanununun 24/c maddesine göre, vade farkı, fiyat farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerlerin KDV matrahına dahil olduğu belirtilmiştir. Döviz kuruna bağlanmış olan faturalı alacak ve borçlarımızla ilgili ödeme yapılamadığı sürece, kayıtlı değerle değerleme sonrası arada oluşan kur farkına ilişkin fatura düzenlenmemeli veya istenilmemelidir. Uygulamada, tahsilat yapılmadığı halde geçici vergi dönemlerinde ve takvim yılı hesap dönemi sonunda yapılan değerleme işlemlerinde hesaplanan kur farklarına ilişkin olarak alıcı ve satıcı arasında faturalaşmaların yapıldığı görülmektedir. Bu itibarla ancak faturalı alacak veya borcumuzun tahsil edildiği veya ödendiği tarih itibariyle yapılacak değerleme işlemleri sonunda lehte veya aleyhte oluşan kur farkı tutarı üzerinden fatura düzenlenmeli veya fatura istenilmesi gerekmektedir. Maliye Bakanlığı tarih ve Sayılı Özelgelerinde; Dövize bağlanan faturalı mal alış bedellerinin zamanında ödenmemesi veya eksik ödenmesi nedeniyle tespit edilen ilk vade tarihinden sonra ortaya çıkan yeni vade farkları da vadeli satışa konu teslim ve hizmete ilişkin matrahın bir unsurunu oluşturduğundan, bu vade farklarının da aynen yukarıda açıklandığı şekilde ilgili dönemlerde kur değerlemesi yapılmalı ve tahsilatın yapıldığı tarih itibariyle ayrıca fatura edilmeli ve vadeli satışa konu teslim veya hizmetin yapıldığı tarihte bu işlemlerin tabi olduğu oran üzerinden KDV hesaplanarak, vade farkı faturasının düzenlendiği döneme ilişkin beyannamede beyan edilmesi gerektiğini açıklamıştır. 4- Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlerin Dövize Bağlı Alımlarında Doğan Kur Farkları Dövizli Aktif Kıymet Alımlarında ortaya çıkan kur farklarının, aktifleştirme tarihine kadar olan kısmının maliyete intikal ettirilmesi, aktifleştirmeden sonraki döneme ilişkin kur farklarının ise seçimlik hak olarak doğrudan gider yazılması veya maliyete intikal ettirilmek suretiyle amortismana tabi tutulması gerektiği VUK Genel tebliğlerinde belirtilmiştir. VUK Genel Tebliğinde 163, 238 Tebliğde; lehte oluşan kur farklarının aktifleştirme işleminin gerçekleştiği dönemin sonuna kadar oluşan kısmının maliyetle ilişkilendirilmek suretiyle amortisman yoluyla yok edilmesi, aktifleştirildikten sonraki dönemlerde oluşan kur farklarının ise kambiyo geliri olarak değerlendirilmesi veya maliyetten düşülmek suretiyle amortismana tabi tutulması, daha sonraki dönemlerde, seçimlik olarak hangi hak kullanılmışsa o yönteme göre işlem yapılmasına devam edilmesi gerektiği açıklanmıştır. Katma Değer Vergisi Kanununun 1 inci maddesine göre, verginin konusuna girmeyen bir işlem bedeline ait sonradan ortaya çıkan unsurlar KDV ye tabi bulunmamaktadır. Buna göre, döviz üzerinden borçlanarak satın aldığınız gayrimenkul dolayısıyla ödeme tarihinde lehinize oluşan kur farkı için satıcı adına şahıs fatura düzenlemeniz mümkündür. Ancak, verginin konusuna girmeyen işlem nedeniyle daha sonra ortaya çıkan kur farkları KDV ye tabi olmayacağından faturada KDV hesaplanmayacaktır. 5- Faturalı Olmayan Mevcut, Borç ve Alacakların Değerleme İşlemleri Dövizli mevcutlarımız, borç ve alacaklarımız faturaya bağlanmamış ise yani bir mal veya hizmet teslimi karşılığında oluşmamış ise hesaplarımızda yer alan dönem sonunda henüz dönem sonu işlemleri yapılmadan çıkarılan mizandan “genel geçici mizan”dan toplu olarak görülebilir. mevcutlarımız, alçaklarımız ve borçlarımızın tamamı geçici vergi dönemlerinde, hesap dönemi sonunda ve hesabımızın kapatıldığı tarih itibariyle kur değerlemeleri yapılmalıdır. Yapılacak kur değerleme işleminde; nakit yabancı paraların defter değerleri, efektif döviz alış kuru esas alınarak yapılan değerleme sonucunda tespit edilen miktardan küçükse oluşan fark, kar özelliğini taşımasından dolayı “646 Kambiyo Karları Hesabı”na alacak, “100 Kasa Hesabı”na borç kaydedilerek muhasebeleştirilir. Aksi durumda ise, zarar niteliğinde olup, dönem giderlerine yansıtılması için, söz konusu fark “656 Kambiyo Zararları Hesabı”na borç, “100 Kasa Hesabı”na alacak kaydedilerek muhasebeleştirilir. Banka hesaplarımızda bulunan döviz hesaplarımız döviz alış kuru üzerinden değerlenmeli ve oluşan fark kasa hesabının değerleme işleminde olduğu gibi kayıtlara alınmalıdır. Yabancı para cinsinden alacaklar senetli veya senetsiz ise, kayıtlı değeri, yapılan değerleme sonucu tespit edilen miktardan küçükse oluşan fark kar niteliğini taşıdığı için, söz konusu fark “646 Kambiyo Karları Hesabı”na alacak, “120 Alıcılar Hesabı” veya “121 Borç Senetleri Hesabı”na borç yazılır. Aksi durumda, söz konusu fark zarar niteliğinde olduğundan, “656 Kambiyo Zararları Hesabı”na borç, ilgili hesaplara da alacak kaydedilerek muhasebeleştirilmelidir. 16 May Döviz Satışına vergi geldi Posted at 0302h in Haberler [social_share] KAMBİYO İŞLEMLERİNDE BSMV ORANI BİNDE BİR OLARAK BELİRLENDİ Kambiyo muamelelerinde satış tutarı üzerinden sıfır olarak uygulanmakta olan banka ve sigorta muameleleri vergisi BSMV oranı, 1106 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 15 Mayıs 2019 tarihinden itibaren binde 1 olarak belirlendi. Aşağıda sayılan kambiyo muamelelerinde, BSMV satış tutarı üzerinden sıfır olarak uygulanmaya devam Bankalar ile yetkili müesseselerin kendi aralarında veya birbirlerine yaptıkları kambiyo satışları2 Hazine ve Maliye Bakanlığına yapılan kambiyo satışları3 Döviz kredisinin ödenmesine yönelik olarak, döviz kredisi kullanımların ya da kullanımına aracılık eden banka tarafından kredi borçlusuna yapılan kambiyo satışları tarihli ve 20249 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARAR’da “Döviz kambiyo Efektif dahil yabancı parayla ödemeyi sağlayan her nev’i hesap, belge ve vasıtaları,” olarak tanımlanmıştır. 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunun 33’üncü maddesinde Banka ve sigorta muameleleri vergisinin nispetinin %15 % 1, kambiyo muamelelerinde nispet matrahın binde biri olduğu düzenlemesi yer almış ve maddede Cumhurbaşkanının, bu maddede belirtilen vergi oranını bankalar arası mevduat muameleleri, bankalar ile 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan aracı kurumlar arasındaki borsa para piyasasımuameleleri ve diğer banka ve sigorta muameleleri için ayrı ayrı veya birlikte %1’e, kambiyo muamelelerinde ise sıfıra kadar indirmeye ve bu oranları aşmayacak şekilde yeniden tespit etmeye yetkili olduğu belirtilmiştir. Bu kapsamda 01/09/1998 tarih ve 23450 sayılı sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 98/11591 sayılı BKK ile bu konuda düzenleme yapılmıştır. Daha sonra muhtelif tarihlerde ile söz konusu Kararda değişiklik yapılmıştır. Son olarak halen kambiyo muamelelerinde satış tutarı üzerinden sıfır olarak uygulanmakta olan BSMV oranı; 15/5/2019 tarihli ve 30775 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1106 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile kambiyo muamelelerinde satış tutarı üzerinden binde 1 olarak belirlenmiştir. Aşağıda sayılan kambiyo muamelelerinde, BSMV satış tutarı üzerinden sıfır olarak uygulanmaya devam Bankalar ile yetkili müesseselerin kendi aralarında veya birbirlerine yaptıkları kambiyo satışları2 Hazine ve Maliye Bakanlığına yapılan kambiyo satışları3 Döviz kredisinin ödenmesine yönelik olarak, döviz kredisi kullanımların ya da kullanımına aracılık eden banka tarafından kredi borçlusuna yapılan kambiyo satışları, Bu düzenleme sonrasında 98/11591 sayılı BKK’nın son hali aşağıdaki gibi olmuştur.“Madde 1- Banka ve sigorta muameleleri vergisi nispeti;a Bankalar arası mevduat muameleleri sonucu lehe alınan paralar üzerinden %1,b Bankalar ile 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan aracı kurumlar arasındaki borsa para piyasası muameleleri sonucu lehe alınan paralar üzerinden %1,c 2009/15398 sayılı ile değişen fıkra Yürürlük; Devlet tahvili, gelire endeksli senetler ve Hazine bonoları ile Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerin geri alım ve satım taahhüdü ile iktisap veya elden çıkarılması karşılığında lehe alınan paralar üzerinden %1 *d 2009/15398 sayılı ile değişen fıkra Yürürlük; tahvili, gelire endeksli senetler ve Hazine bonoları ile Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerin vadesi beklenilmeksizin satışı nedeniyle lehe alınan paralar üzerinden % 1,**e Kambiyo muamelelerinde satış tutarı üzerinden binde 1, aşağıda sayılan kambiyo muamelelerinde satış tutarı üzerinden sıfır Bankalar ile yetkili müesseselerin kendi aralarında veya birbirlerine yaptıkları kambiyo satışları Hazine ve Maliye Bakanlığına yapılan kambiyo satışları Döviz kredisinin ödenmesine yönelik olarak, döviz kredisi kullanımların ya da kullanımına aracılık eden banka tarafından kredi borçlusunayapılan kambiyo satışları f 2010/1182 sayılı ile eklenen Yürürlük ve 2011/1854 sayılı ile değişen fıkra Yürürlük; Yurt içinde Türk Lirası cinsinden ihraç edilen tahviller ve varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira sertifikalarının geri alım ve satım taahhüdü ile iktisap veya elden çıkarılması karşılığında lehe alınan paralar üzerinden 1, g 2010/1182 sayılı ile eklenen Yürürlük ve 2011/1854 sayılı ile değişen fıkra Yürürlük; Yurt içinde Türk Lirası cinsinden ihraç edilen tahviller ve varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira sertifikalarının vadesi beklenmeksizin satışı nedeniyle lehe alınan paralar üzerinden %1h Diğer banka ve sigorta muamelelerinde lehe alınan paralar üzerinden %5, olarak uygulanır.” Cumhurbaşkanı Kararı Tam Metni

dövize endeksli kredi muhasebe kaydı